Lohusa Beslenmesi ve Anne Sütüne Etkileri

Yapılan araştırmalar, erken doğmuş bir bebek ile zamanında doğmuş bir bebeğin annelerinin sütleri arasında fark olduğunu göstermektedir.

 

Yaşayan bir sıvı olan ve her bebek için, annesi tarafından özel olarak üretilen anne sütü, bir annenin bebeğine verebileceği en güzel hediyedir. Anne sütü, kalitesi ve miktarı bebeğinizin ihtiyacına göre, vücudunuz tarafından hazırlanmış, yaşamın ilk 6 ayında bebek için en ideal besindir. Bileşimi anneden anneye, bebeğin yaşına hatta günün saatine göre bile değişir. Yapılan araştırmalar, erken doğmuş bir bebek ile zamanında doğmuş bir bebeğin annelerinin sütleri arasında fark olduğunu göstermektedir. Başka hiçbir ek besine gerek duymadan 6 ay bebek için en iyi beslenmeyi sağlayacak yapıdadır.

Anne Sütünün İçinde Neler Var?

Kolostrum, doğumdan hemen sonra ilk üç gün içinde salgılanan süte verilen addır ve çinko, sodyum, potasyum, büyüme faktörleri ve enfeksiyondan koruyan antikorlar bakımından zengindir. Olgun sütün; %88’i su, %55’i yağ, %37’si karbonhidrat, %8’i proteindir.

Anne sütündeki karbonhidrat laktozdur. Enerji verdiği gibi bağırsaklarda bakteri üremesini önleyen asidik bir ortam yaratır.

Anne sütünde bulunan uzun zincirli çoklu doymamış yağ asitleri, beyin ve görme fonksiyonunun gelişimi için çok önemlidir. Yağlar, hücrelerin dış yüzeylerinin yapısını oluşturup, yağda eriyen vitamin ve hormonların taşıyıcı işlevini görürler.

Olgun sütte kolostrumdakinden daha az protein bulunur. Ancak biyolojik değeri çok yüksek olduğu için altı aya kadar ihtiyacın tamamını karsılar. Anne sütündeki protein, bebeği beslediği gibi enfeksiyona karsı koruyucu faktörleri içerip, bebeğin sağlıklı büyümesini de sağlar. Emen bebeğe ayrıca su içirilmesine gerek yoktur. Çünkü anne sütünün %88’i sudan oluşur ve sudaki tüm mineralleri içerir.

Anne sütündeki demir düzeyi düşük olmasına rağmen emilim oranı yüksek ve biyolojik yararlılığı çok fazladır. Bu nedenle anne sütüyle beslenen bebeklerde ilk altı ayda demir yetersizliği gelişmez. Annenin demir depoları gerektiğinde bebek emerken bebek lehine kullanılır. D ve K vitaminleri dışında yağda ve suda eriyen vitaminlerin anne sütündeki miktarları süt çocuğu için yeterlidir.

Suda eriyen vitaminlerin (C ve B grubu vitaminler) düzeyleri, annenin yakın zamandaki beslenmesi ile ilgilidir. Yağda eriyen vitamin düzeyleri (ADEK), hem annenin geçmişteki diyeti hem de son zamandaki diyet özelliklerini yansıtır.

Anne sütünde, başta sindirim ve solunum sistemi olmak üzere birçok organ sisteminin büyümesi ve gelişmesini düzenleyen büyüme faktörleri vardır. Bu faktörlerin sütte en yüksek olduğu dönem ilk 5 gün, yani kolostrum dönemidir.

Anne sütünde sindirime yardım eden 20’den fazla enzim vardır. Bir kısmı bebekte sindirimi kolaylaştırır, bir kısmı da mikropların etkisiz hale gelmesine destek olur. Anne sütüyle beslenen çocuklarda enfeksiyonlara karsı belirgin bir koruma vardır. Bu da bebeğin antibiyotik kullanımını önemli derecede azaltır.

Anne Sütüyle Beslenmenin Geleceğe Etkileri Nelerdir?

Anne sütüyle beslenen çocuklarda:

  1. Üst solunum yolu enfeksiyonları, ortakulak iltihabı, zatürre, ishal daha az görülür.
  2. Anne sütündeki yağ miktarı, emzirmenin sonuna doğru artar ve bebek doygunluğa erişir. Bu durum, bebeğin aşırı beslenmesini önlediği gibi, yağ hücrelerinin büyüyerek sayıca artmasını da önler ve damarlardaki aterom plaklarının erken yaslarda oluşması önlenir.
  3. Obezite ve koroner arter hastalık riski önlenebilir.
  4. Algılama ve tanıma daha iyidir.
  5. Konuşma problemleri azdır.
  6. Zekâ yasları (IQ) daha yüksektir.
  7. Nörolojik yönden daha iyi gelişirler. Bu durum, anne sütünde bulunan uzun zincirli yağ asitleri ve büyüme faktörleri ile ilişkili bulunmuştur.
  8. Ağız ve çene yapısı daha iyidir, diş çürükleri daha azdır.
  9. Çölyak hastalığı, ülseratif kolit ve alerjik hastalıkların gelişme riski azalır.
  10. 6 aydan fazla anne sütü alan bebeklerde lenfoma denen lenf bezi tümörleri de (muhtemelen anne sütünün immünolojik etkileri nedeniyle) daha da azdır.
  11. 1 yıldan daha fazla anne sütü alanlarda diyabet riski yarıya düşmektedir. Daha kısa süreli anne sütü alanlarda ise bu risk önemli oranda azalmaktadır. Yasamın erken aylarında inek sütü ve mamayla beslenenlerde Tip1 diyabet daha fazla görülmektedir.

Emziren Anne, Nasıl Beslenmelidir?

  • Mutlaka gereksinimi kadar su tüketmeye özen gösterilmelidir. Çünkü anne sütünü artıran en önemli etken su içmektir.
  • İyotlu tuz kullanılmalıdır.
  • Kalsiyumdan zengin süt, yoğurt, peynir mutlaka her gün tüketilmelidir.
  • Her gün 1 adet yumurta ve 1 porsiyon sebze yemeği veya kuru baklagiller yemeği yenilmelidir.
  • Kuru fasulye, nohut, mercimek ve bulgur karışımı yemekler C vitamini yönünden zengin sebzelerle tüketilmelidir.
  • Hazır meyve suları, gazoz ve kolalı içecekler tüketilmemelidir.
  • Kuru meyve ve kuru yemişler, demir ve kalsiyum yönünden zengindir.
  • Sebzelerin makarna ve eriştenin haşlama suyu dökülmemelidir.
  • Sebze ve meyve, her öğünde mutlaka tercih edilmelidir.

Anne Sütünü Artıran 10 Önemli Besin

Unutmayınız ki;

Tüm canlıların sütleri, türlerine özgü ihtiyaçları karşılamak üzere bileşenler içerir.

Örneğin:

Fillerin sütünde yoğun yağ içeriği vardır; çünkü tür yasamı için yağa ihtiyaç duyar. İneklerin sütünde yoğun protein bulunur, çünkü türün kuvvetli kaslara ihtiyacı vardır ve doğum kilosunun 2 katına 6 ay sonunda ulaşacaktır. Laktoz bakımından tüm canlıların içinde en yüksek oran insan sütündedir. Çünkü tüm canlılar içinde insan, beyin gelişimi en yüksek varlıktır ve türünün sütü onun beyninin en iyi şekilde gelişmesi için bileşenler içerir. Laktoz, beyni geliştiren biricik disakkarittir. Nitekim insan beyni, 2. Yılda doğum ayının 3 katına ulaşır ve bu hacim, total hacmin %80’idir. Kısacası inek kasa, fil yağa, insan beyne ihtiyaç duyar! Emzirme süresi bu nedenle çok önemlidir!

Anne Sütünü Artıran Tarifler

Bebekleriniz için en doğal ve en taze besin anne sütüdür. Anne sütü, bir bebek için en değerli besindir. Anne sütü alan bebeklerin IQ değerinin 8-10 puan daha yüksek olduğu bilinmektedir. Anne sütünün kalitesi ise, annenin kaliteli beslenmesiyle mümkün olur.

Chia Puding

Malzemeler

  • 3 yemek kasığı Chia tohumu
  • 200 ml light süt
  • 1 tatlı kasığı bal
  • Tatlandırmak ve süslemek için meyve

Bir gece önceden sütün içerisine Chia tohumlarını koyup, buzdolabında bekletin (Sabaha kadar jelleşmiş olacak). Sabah 1 tatlı kasığı balı ekleyin (Bu aşamada dilerseniz kakao da koyabilirsiniz). Üzerine püre haline getirdiğiniz tercih ettiğiniz bir mevsim meyvesini koyup süsleyin.

Sebzeli Dürüm

Malzemeler

  • Brokoli
  • Havuç
  • Kırmızı soğan
  • Limon suyu
  • 50g yağsız labne
  • 1 tam buğday lavaş

Brokoli ve havuçlar buharda haşlanır. Sebzeler kırmızı soğan, limon suyu ile karıştırılır ve 50g yağsız labne sürülmüş kepekli lavasın içine yerleştirilir. Dürüm haline getirilerek yağsız olarak tost makinesinde ısıtılır.

 

Şekersiz Elmalı Muffin

  • 1 yumurta
  • 1 su bardağı tam buğday unu
  • 4 yemek kasığı yoğurt
  • ½ paket kabartma tozu
  • ½ paket vanilin
  • 2 çay kasığı tarçın
  • 2 orta boy küp küp doğranmış elma (mutlaka en tatlı kırmızı elmalardan olmalı)
  • 6 adet tam ceviz (iri blender’dan çekilmiş)

Tüm malzemeleri çırpmadan elinizde karıştırın. Elde ettiğiniz hamuru muffin kalıplarına dökün ve önceden ısıtılmış 180 derede fırında 30 dakika pişirin.

 

Ballı İçecek

Malzemeler

  • 1 su bardağı light süt
  • 2 yemek kaşığı yulaf ezmesi
  • 5 adet çiğ badem
  • 1 tatlı kaşığı bal

Tüm malzemeler karıştırıcıya konulur. Afiyetle içilir.

 

Kış Çayı

Malzemeler

  • 200 ml light süt
  • 4 yemek kaşığı yulaf ezmesi
  • 1 tatlı kaşığı bal
  • 1 çay bardağı kaynamış su
  • 1 poşet rezene çayı
    • Toz tarçın

    Kaynamış suda rezene çayı 10 dakika demlenir. Bu esnada sütle yulaf ezmesi pişirilir. Ocaktan alındıktan sonra bal ile rezene çayı eklenir. Üzeri tarçınla süslenir.

Avokadolu Puding

(1 porsiyon için)

 

 

Malzemeler

 

  • Yarım olgun avokado
  • 3 adet hurma
  • 1 küçük muz
  • 2 yemek kaşığı kakao

Tüm malzemeleri blender ile karıştırmanız yeterlidir. B1, B2, C, K vitaminlerinden zengin ve potasyum içeriği yüksektir.

 

 

 

 

 

 

Kaynak: Kent Hastanesi/Medikent Dergisi/Sayı-19

Web: http://www.kenthospital.com/