Otizme Dair Merak Ettiklerimiz

Otizm Nedir? Sebepleri Nelerdir?

Otizm Nedir?Hangi Yaş Gruplarında Görülür

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ya da eski bilinen adıyla Yaygın Gelişimsel Bozukluk (YGB), çocukluk çağı nöro gelişimsel bozukluklarından biridir. Beyin gelişimindeki farklılıktan kaynaklanan ve çocukluk döneminde ortaya çıkan bir hastalıktır.Belirtileri genellikle erken çocukluk döneminde başlar. Başlangıcı iki şekilde olabilir: Birinci tipte, çocuğun gelişimi en başından beri aksayarak ilerler. Birçok gelişim basamağı (dil, motor, sosyal iletişim alanı gibi) normalden geç kazanılır veya hiç kazanılamaz. İkinci tipte ise öncelikle normal gelişim gösteren çocuklar bir süre sonra gelişim basamaklarında gerileme veya duraksama gösterirler.

Otizmin Nedenleri Nelerdir?

Otizmde temel sebebin genelde genetik faktörler olduğu düşünülmektedir. Ancak bu alanda çalışmalar hâlen sürmektedir.

Beyin yapısı ve işlevlerini inceleyen çalışmalarda beynin belli bölgelerinde işlev farklılığından söz edilmektedir. Beynin bazı bölgelerinde küçülme, bazı bölgelerindeki sinir hücrelerinde kayıp ve beyin ağırlığının belli bir yaşta normalden fazla olması en önemli bulgulardır.

Özetle birçok hastalık gibi genetik etkenler zemininde çevresel faktörlerin tesiri ile meydana gelir ve sonucunda hem beyin yapısında hem de sosyal iletişim başta olmak üzere gelişimsel alanlarda farklılıklar görülür.

Otizm Genetik Bir Hastalık Mı?

Otizmin sebeplerini araştıran çalışmalarda birçok genetik çalışma da bulunmaktadır. Temel sebebin genetik faktörler olduğuna dair kanaat yaygındır. Ancak tek bir gen veya etkenden söz etmek mümkün değildir.

Otizmin Belirtileri Nelerdir?

İki grup temel belirtisi vardır.

1. Bunlardan ilki toplumsal iletişim ve etkileşimde olan problemlerdir:

  • Konuşma ve dil gelişiminde görülen aksaklıklar: gecikmiş konuşma, yetersiz kelime dağarcığı, ses tonunda tuhaflıklar.
  • Dilin kullanımında görülen problemler: zamirleri yanlış kullanma (“ben” yerine “o” gibi), sürekli aynı kelimeleri veya duyduğu anons benzeri içerikleri tekrarlama, karşısındaki kişinin sözlerini papağan gibi tekrarlama.
  • İnsanlarla ve yaşıtlarıyla iletişim kurmaya isteksiz olma. Sürekli yalnız vakit geçirme isteği.
  • Sosyal ortamlara uygun davranamama.

2. İkincisi ise tekrarlayıcı davranışlar, ilgiler ya da etkinliklerdir:

  • Tekrarlayıcı motor hareketler: kendi etrafında dönme, sallanma, parmak ucunda yürüme, ellerini sallama, kanat çırpma gibi.
  • Tekrarlayan konuşma kalıpları: ekolali, perseverasyon.
  • Günlük rutinlere bağlı olma, sürekli aynı şeyleri yapma yeme isteği ve düzenlerinin değişmesinden rahatsız olma.
  • Konu veya yoğunluk açısından anormal ilgi alanları.
  • Duyusal olarak aşırı ya da az duyarlılık: Ses, koku, dokunmaya hassasiyet, acıya/sıcağa aşırı duyarsızlık, belirli ses veya dokunuşlara karşı beklenmeyen tepki, nesneleri aşırı koklama veya onlara aşırı dokunma, ışık veya hareketle görsel olarak çok meşgul olma.

Bu kişilerin duyusal hassasiyetlerini bilmek önemlidir. Çünkü bu hassasiyetler öfke nöbetleri ile sonuçlanabilir.

Otizm Tedavi Edilebilir Bir Hastalık Mıdır?

Otizmin en önemli tedavisi “bireye özel hazırlanmış” özel eğitim seanslarıdır. Temel problem sosyal iletişim alanında olduğundan, özel eğitim seanslarında diğer gerilik alanları (ince motor, kaba motor gibi)çalışılsa da en önemli yoğunluk sosyal iletişimi arttırma çalışmalarında olmalıdır. Uygulanan bireysel eğitim seansları evde ebeveynler tarafından desteklenmeli, çocuğun aldığı uyaran ve eğitim süresi mümkün olduğunca uzun tutulmalıdır. Çocuk psikiyatristinin uygun gördüğü olgularda, zamanında başlanan “konuşma terapisi” çok faydalı kazanımlar sağlar.

Eğitim programları dışında otizm veya eşlik eden zihinsel problemlere bağlı görülen davranış problemleri, etrafa veya kendisine yönelik zarar verici davranışlar, dikkat ve öğrenme problemleri, uyku bozuklukları gibi sorunların tedavisi mümkündür.

Otizmde Erken Teşhis ve Tedavi Neden Önemli?

Beyin gelişiminin en hızlı olduğu ilk 3 yaş dönemi, aynı zamanda beynin öğrenmeye de en açık olduğu dönemdir. Eğitim ile beynin gelişimi desteklenerek; dil alanı, bireysel bakım becerileri, sosyal iletişiminde ilerlemeler sağlanabilmektedir.

Kaynak: Üsküdar Üniversitesi/Psiko Hayat Dergisi/Sayı-17

Web: http://www.psikohayat.com/